LETRAS GALEGAS 2016

2016 - Manuel María

Manuel María Fernández Teixeiro naceu en Outeiro de Rei o 6 de outubro de 1929 e faleceu na Coruña o 8 de setembro de 2004. A súa prolífica obra, sempre impregnada dun fondo compromiso social, abrangue distintos xéneros, dende a poesía á narrativa pasando polo teatro e o ensaio.
No ano 1942 comezou en Lugo os seus estudos de bacharelato ao tempo que agromaba xa unha temperá vocación pola escrita. Alí, logo de coñecer a Uxío Novoneyra, integrouse na tertulia do Café Méndez Núñez onde compartiu inquedanzas con autores tan destacados como Pimentel, Fole, Cunqueiro, Carballo Calero, Iglesia Alvariño ou Rof Codina. Con eles entrará en contacto co galeguismo, tanto o interior como o do exilio.
Nestes anos, dará a coñecer os seus primeiros poemas na revista literaria Xistral, fundada por el mesmo en colaboración co seu amigo Manuel Antonio Sopena.
No ano 1950, publica o seu primeiro poemario, Muiñeiro de brétemas, o primeiro libro en galego editado despois da Guerra Civil e co que se inaugura unha das correntes poéticas máis significativas da posguerra, a coñecida como "Escola da Tebra".
En 1956 Manuel María coñece á que será a súa compañeira e musa, Saleta Goi. A parella casa en Lugo tres anos máis tarde e pouco despois instálanse os dous en Monforte de Lemos, onde o poeta exercerá a actividade profesional de Procurador ata a súa xubilación.
Na década dos 60 e 70, leva a cabo unha intensa actividade política na clandestinidade, comprometido coa defensa dos movementos nacionalistas e implicado en múltiples iniciativas de promoción e recuperación cultural (conferencias, recitados, concertos...). O activismo político levouno a ser elixido, en 1979, concelleiro de Monforte polo Bloque Nacional Popular Galego.
Na súa fecunda obra cómpre salientar poemarios como Terra Chá (1954), Mar maior (1963), Libro dos pregos (1962), Cancións do lusco ó fusco (1970), Poemas ó outono (1977), Compendio de orballos e incertezas (1991), Poemas a Compostela (1993) ou o emblemático Os soños na gaiola (1968) dirixido ao público infantil. Deixounos tamén obras narrativas coma O bigote de Mimí (2003); dramáticas: Aventuras e desventuras dunha espiña de toxo chamada Berenguela (1979) ou a Farsa de Bululú (2007); e ensaísiticas: Poetas entre a tradición e a modernidade. Luís Amado Carballo e a súa escola poética (1997) .
Esta intensa traxectoria literaria fíxoo merecedor de numerosos galardóns entre os que destacan: en 1976, o I Concurso de guións cinematográficos de Nós. Cinematográfica Galega; o premio “Celanova, casa dos poetas”, outorgado en 1990, ou o “Pedrón de Ouro”, recibido en 1994 na Casa Museo de Rosalía de Castro.
Manuel María, referente obrigado da literatura galega da segunda metade do século XX, revélasenos como unha figura singular non só pola riqueza creativa e temática da súa obra senón tamén polo compromiso íntimo coa súa cultura, coa súa lingua, co seu pobo.

ENTROIDO 2016:

Neste curso 2015-2016 seguimos celebrando o Entroido no CEIP de Quiroga dun xeito tradicional disfrazando cada día, de luns a xoves, como nos indica o Meco. O venres viremos con todas as consignas dadas.
Desde o Equipo de Dinamización da Lingua Galega queremos animar a toda a Comunidade Educativa a participar nas consignas de Entroido que serán as que seguen:
 

LECTURAS RECOMENDADAS PARA O NADAL 2015

O Equipo da Biblioteca, en colaboración co Equipo de Dinamización da Lingua Galega, vén de elaborar un novo tríptico con lecturas recomendadas para este Nadal. As lecturas van dirixidas aos Prelectores (ata os 6 anos), Primeiros lectores (6-8 anos), lectores autónomos (8-11 anos), ás familias e tamén libros relacionados co Proxecto que estamos a desenvolver:

LETRAS GALEGAS 2016

Unha das novas que saía en prensa e en televisión foi que o presidente da Real Academia Galega RAG ,Xesús Alonso Montero ,anunciou que o homenaxeado das Letras Galegas 2016 será o poeta lucense da Terra Chá...MANUEL MARÍA.

Para nós...unha alegría! Pois...gústanos a súa poesía!

Ademáis, considérase esta figura idonea para traballar no eido escolar polo seu grande valor didáctico . Ideal para traballar coa xente menuda!

Temos moitos recursos e o respaldo da Fundación que leva o seu nome

Ligazón á Fundación Manuel María

Entre a súa extensa e excelsa obra encóntrase o poemario Sonetos ao Val de Quiroga (Escritos por Eva - Vicedirectora do IES de Quiroga)

Un clásico da nosa literatura infantil... OS SOÑOS NA GAIOLA. (1ª edición no 1968) Existe o libro disco, proxecto de Suso Vaamonde 2006 a partir dos poemas.
Poemas que falan....do noso e da nosa!


O primeiro poema leva por título GALIZA e di así:
GALIZA
 
Galiza docemente 
está ollando ao mar;
¡ten vales e montanas
e terras para labrar!
 
Ten portos, mariñeiros
cidades e labregos
¡cargados de traballos
cargados de trafegos!
 
Galiza é unha nai 
velliña, soñadora
¡na voz da gaita rise,
na voz da gaita chora!
 
Galiza é o que vemos:
a terra, o mar, o vento.
¡Pro hai outra Galiza
que vai no sentimento!
 
Galiza somos nós:
a xente e máis a fala
¡Si buscas a Galiza
en ti tes que atopala!
...
A fala. Manuel María
O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pesar máis profundo.

O idioma é a vida,
o coitelo da dor,
o murmurio do vento,
a palabra de amor.

O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
e ese breve ronsel
que deixaremos nós.

O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
maxicamente vello,
eternamente novo.

O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.

O idioma é a forza
que nos xungue e sostén.
¡Se perdemos a fala
non seremos ninguén!

O idioma é o amor,
o latexo, a verdade,
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade.

Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer.
¡Precisamos a lingua
se queremos vencer!

Manuel María (2001). Obra poética completa I (1950-1979) (A Coruña: Espiral Maior)
 
PODEMOS VISITAR TAMÉN:
http://365diasparamanuelm.blogspot.com.es/ (Blogue de Eva - Vicedirectora do IES de Quiroga)

LETRAS GALEGAS 2015: XOSÉ F. FILGUEIRA VALVERDE

XOSÉ F. FILGUEIRA VALVERDE

 





Xosé F. Filgueira Valverde nace o 28 de outubro de 1906 en Pontevedra, onde reside boa parte da súa vida e falece o 13 de setembro de 1996.
Cursa o bacharelato na cidade, onde foi discípulo de Losada Diéguez e Castelao. Estuda Filosofía e Letras e mais Dereito na Universidade de Santiago de Compostela e Zaragoza. Aquí coñece o profesor Armando Cotarelo Valledor, que será director da súa tese de doutoramento.
Ademais do seu labor profesional como docente e director no Instituto de Ensino Medio de Pontevedra cómpre destacar a súa extensa traxectoria intelectual centrada en diversos ámbitos de estudo e tres eixes: a historia, a cultura e a lingua galega. Ver máis 

Material divulgativo

A Secretaría Xeral de Política Lingüística, co fin de difundir a figura e o legado de Xosé Filgueira Valverde entre a comunidade educativa dos diferentes niveis de ensino non universitario, pon á disposición dos centros escolares os seguintes materiais.
    • Guía e carteis da exposición gañadora destinada aos centros de educación infantil e primaria.

• Guía e carteis para educación secundaria obrigatoria, bacharelato, formación profesional e ensinanzas especiais.
Cada unha destas exposicións fai un percorrido polos momentos máis significativos da biografía do autor e as múltiples facetas que desenvolveu ao longo da súa vida.


Exposición gañadora do Concurso-Exposición Letras Galegas 2015 para educación infantil e primaria
 
Guía de Primaria de Díaz CastroCarteis de Primaria de Díaz Castro

































Actividades dinamizadoras dos centros








   
Pasa-palabra Día das Letras Galegas 2015: fiel á súa cita das Letras Galegas, o EDLG do CEIP A Ponte de Lugo proponnos un itinerario lúdico e entretido pola vida e a obra de Filgueira Valverde. Sodes quen de aceptar o reto?

   

Test de Filgueira Valverde: de novo unha proposta interactiva do CEIP A Ponte de Lugo. Con vinte preguntas poderás demostrar os teus coñecementos sobre a figura de Filgueira Valverde. Acada a máxima puntuación que poidas!

   

Filgueira Valverde: obra literaria: o blog Revolta da Freixa do IES de Teis ofrécenos unha ampla panorámica da obra de Filgueira, así como diferentes achegas que sobre el existen na rede.

   

Recursos didácticos do Seminario Galán: o Seminario Galán agasállanos cada curso cunha abondosa produción de recursos didácticos que teñen como eixe a figura homenaxeada o Día das Letras. Nesta ocasión, ademais doutros materiais, poñen á disposición da comunidade educativa unha exposición de carteis, un cuestionario sobre Filgueira Valverde e distintas actividades interactivas adaptadas ao alumnado de infantil e o primaria.

   

Letras Galegas 2015. Xosé Filgueira Valverde: no blog Mil primaveras máis do EDLG deste centro compostelán poderedes consultar unha guía didáctica sobre a traxectoria vital e profesional de Filgueira Valverde. A actividade compleméntase cunha serie de carteis alusivos á vida e á obra do intelectual pontevedrés a quen se lle dedica o Día das Letras Galegas 2015.

   

LIM Xosé Filgueira Valverde: con este divertido LIM elaborado no CEIP Plurilingüe A Magdalena das Pontes, o alumnado non só poderá coñecer máis polo miúdo a figura de Filgueira Valverde senón que tamén poderá comprobar os coñecementos adquiridos sobre o autor homenaxeado este ano o Día das Letras Galegas.

   

Vida e obra de Xosé Fernando Filgueira Valverde. Letras galegas 2015: aproveitando o potencial que Issu posúe, o EDLG do CEIP A Ponte de Lugo crea unha publicación moi visual e coidada sobre Filgueira Valverde e o seu legado.

Libro do outono:

A continuación podedes ver un libro cheo de ditos, refráns e adiviñas do outono, o magosto e o San Martiño creado coas aportacións dos nenos e nenas do CEIP de Quiroga:


Refráns do outono - CEIP de Quiroga